Przeglądając akta     zachowane  w  Archiwum  Państwowym  w  Suwałkach natrafiłem  na  szereg ciekawych  spraw sądowych  z  okresu  międzywojennego , które  opisuję  w  dodatku  do  gazety  współczesnej. Moją  uwagę  jednak  od  dłuższego  czasu przykuły również  ciekawe  pieczęcie  sądowe  i  organów  związanych  z wymiarem  sprawiedliwości. Są  ciekawe zarówno  graficznie  a  także z  tego  powodu  ,że   niektóre  z  nich  nie  maja  już  swoich  współczesnych  odpowiedników. Nie  istnieją  już  sądy  pokoju, sędziowie  śledczy czy  tymczasowa  rada  obywatelska  która  po  odzyskaniu  niepodległości w  1918  roku  tworzyła   również  zręby  polskiego  sądownictwa  w  Suwałkach.
Generalnie  pieczecie  można  podzielić  na  pięć     rodzajów . Są  to  pieczęcie  nagłówkowe, prezentaty  , pieczęcie  okrągłe , imienne oraz  „techniczne formułki” .

Przykłady pieczęci nagłówkowych:

Niektóre z pieczęci nagłówkowych zawierają  dane  instytucji  np. Sąd  Pokoju  w  Wiżajnach oraz   datę i  numer  sprawy .Dotyczyły  pism  wysyłanych  na  „zewnątrz”  lub  przyjmowanych  z  „zewnątrz”. Stąd  data  i  numer  sprawy . Inne zawierają  tylko  dane  ogólne organu np. Sąd  Okręgowy  w  Suwałkach  Wydział  Karny. Te  były  na ogół na dokumentach  wewnętrznych akt  jak  np.  przyznanie  wynagrodzenie, zarządzenia  o  wyznaczeniu  rozprawy  itp.
Inny  rodzaj  pieczęci  to  tzw.  „prezentaty”. Były  one  na  ogół  podłużne  w  formie  obrysowanego  prostokąta gdzie  wewnątrz  znajdowała  się  nazwa  organu, data ,liczba  porządkowa  przychodzącego  dziennika itp. Oto przykłady:

Kolejnym rodzajem pieczęci są pieczecie  okrągłe:

Ostatnim rodzajem  są  pieczecie  indywidualne  kierownika  danego organu np:

Na  zdjęciu  widoczna  jest  również  pieczęć komendanta  PP powiatu  suwalskiego.

Prezes  sądu nie  posiadał  pieczęci a  podpisywał  się  jedynie  nazwiskiem przy  maszynowym  podpisie” prezes” .Przykładem  jest  podpis  pierwszego  prezesa  suwalskiego  sądu  W.Romana.

Na  uwagę  zasługą  też pieczecie  notariusza  i  prokuratora.

W  okresie  międzywojennym (inaczej  niż  obecnie ) zarówno  prokurator  jak  i  notariusz  działali  w  ramach  sądu okręgowego .Stad  nazwy  : Notariusz  przy  wydziale  hipotecznym Sądu  Okręgowego  w  Suwałkach  oraz  Prokurator  Sądu  Okręgowego  w  Suwałkach.

Opracował Jacek  Przygucki